Útskálaprestssetrið er eitt elsta prestssetur landsins. Húsið var byggt árið 1889, virðulegt og glæsilegt, en hefur á síðari árum og áratugum legið undir skemmdum. Hér er um að ræða eitt mesta höfuðból af prestssetrum þessa lands og hornsteinn í sögu Suðurnesja. Í skráðum heimildum er Útskála fyrst getið um 1200, í skrá Páls biskups Jónssonar um kirkjur á Íslandi. Prestskyld kirkja var þá á Útskálum og bendir staðsetning prestssetursins til að á þessum tíma hafi ysti hluti nessins verið þéttbýlasti hluti þess.

Útskálasókn náði þá yfir mun stærra svæði en síðar varð og átti fólk sem bjó á vestanverðum Reykjanesskaga kirkjusókn að Útskálum allt til ársins 1370, en þá var kirkja reist á Hvalsnesi. Útskálar í Garði voru frá fornu fari eitt mesta höfuðból á Suðurnesjum ásamt Stóra - Hólmi í Leiru og Kirkjubóli á Miðnesi. Í fornum heimildum kemur m.a. fram að árinu 1703 lágu níu hjáleigur til Útskála auk þriggja sem voru í eyði.

Í úttektargjörð sem lögð var fram árið 1998 má lesa eftirfarandi lýsingu á Útskálum: "Á Útskálum stendur enn elsta prestsseturshús landsins og var það byggt 1889. Er þar um að ræða timburhús, steypt í binding og múrhúðað að utan og innan. Húsið er kjallari, aðalhæð, rishæð og háaloft,..." Það er metnaðarmál Suðurnesjamanna að Útskálahúsið verði endurreist og að staðurinn njóti fyrri vegsemdar. Ljóst er að þessi forni staður verður ekki endurreistur nema með velvilja margra og samstilltu átaki.